Фирмата заработува, а пари нема?

Месецот беше добар — продадовте повеќе од лани и резултатот е позитивен. А на сметката пак тесно. Ова не е грешка во книгите. Ова е разликата меѓу профит и кеш флоу, и таа е една од најчестите причини зошто здрави фирми влегуваат во проблем.

Профит и готовина мерат различни работи

Профитот го мери она што сте заработиле: приходот се признава кога е фактуриран, трошокот кога е настанат. Готовината го мери она што навистина влегло и излегло од сметката — кога парите се платени.

Меѓу двете стои време. А во времето живеат купувачите што плаќаат подоцна, залихите што чекаат да се продадат и кредитите што се отплаќаат.

Каде „исчезнуваат" парите

• Кај купувачите. Фактурирано, признаено како приход, но сè уште не платено.
• Во залихите. Платена стока што стои во магацин.
• Во отплата на кредити. Главницата на кредитот излегува од сметката, но не е трошок во билансот на успех — па не се гледа во профитот.
• Во инвестиции. Опрема и возила се плаќаат денес, а трошокот се распоредува низ години.
• Во даноци. Се плаќаат во месеци различни од оние кога е остварен приходот.

Пример со бројки

Хипотетички пример, за илустрација. Фирма има месечен приход од 2.000.000 денари и профит од 200.000. Продажбата расте, а купувачите плаќаат за 90 дена.

Во еден месец:

• профитот е +200.000;
• побарувањата пораснаа за 400.000, затоа што продажбата расте → −400.000;
• залихите пораснаа за 300.000, за претстојната сезона → −300.000;
• главница на кредит → −150.000.

Резултат: профит од 200.000 денари, а готовината на сметката пала за 650.000. Ниту една бројка не е погрешна. Тоа е само разликата меѓу двата погледа.

Знаци дека проблемот е во кеш флоу, а не во профитот

• Резултатот е позитивен, а постојано одлагате плаќања кон добавувачи.
• Платите ги исплаќате „на тесно", секој месец.
• Користите кредитна линија или пречекорување за тековно работење, не за инвестиција.
• Растете, а чувството е дека имате помалку пари отколку пред година.
• Не знаете колку пари ќе имате на сметка за три недели.

Ако препознавате два или повеќе, вреди да се погледне кеш флоу, а не уште еднаш билансот на успех.

Тринаесет недели однапред

Најкорисниот алат за ова е едноставен: табела на кеш флоу за следните тринаесет недели. За секоја недела:

• почетно салдо;
• очекувани наплати, по купувач;
• планирани плаќања — добавувачи, плати, даноци, кредити;
• крајно салдо.

Ажурирана еднаш неделно, оваа табела покажува дупка на сметката неколку недели пред да се случи — кога уште има време да реагирате.

Првите три чекори

1. Мерете ги деновите наплата. Колку дена поминуваат од фактура до пари — повеќе во Финансиска анализа на фирма: седум бројки.
2. Ставете граница на залихите. Нарачки според план, не според чувство.
3. Водете тринаесетнеделен кеш флоу. Неделно, исто лице, исто време.

Месечниот кеш флоу, со тримесечен поглед нанапред, е дел од стандардниот извештај на нашата услуга надворешен финансиски директор. Ако сакате прво да видите каде застанува бизнисот, почнете со бесплатната Проверка на бизнисот.